Er bestaat veel verwarring over wanneer een inspectie verplicht is, en het antwoord verschilt sterk tussen een woning en een bedrijf. Hieronder de juridische lijn, met de artikelnummers erbij, zodat u kunt nakijken waar het op gebaseerd is.

Wat regelt NEN 1010 precies?

NEN 1010 gaat over de aanleg van elektrische installaties voor laagspanning, tot 1000 volt wisselspanning en 1500 volt gelijkspanning. Het is de Nederlandse implementatie van de HD-IEC 60364-reeks en dekt nieuwe installaties, wijzigingen en uitbreidingen in woningen, kantoren en industrie.

De norm is zelf geen wet. De juridische haak zit in artikel 4.199 van het Besluit bouwwerken leefomgeving: een voorziening voor elektriciteit voldoet bij lage spanning aan NEN 1010. Wie aan de norm voldoet, voldoet aan de eis. Lid 2 voegt daar iets specifieks aan toe: laadpunten voor elektrische voertuigen in een parkeerfunctie moeten voldoen aan mode 3 of mode 4 zoals gedefinieerd in NEN 1010.

Welke versie geldt er in 2026?

Hier zit een subtiliteit die in de praktijk voor misverstanden zorgt. De nieuwste gepubliceerde uitgave is NEN 1010:2020 met correctieblad C1:2024. De versie die in 2026 in het Besluit bouwwerken leefomgeving is aangewezen, is echter NEN 1010:2015 met correctieblad C2:2016 en wijzigingsblad A1:2020. De nieuwere uitgave is dus gepubliceerd maar nog niet aangewezen.

Praktisch betekent dat: de aangewezen versie is de juridische ondergrens, en een nieuwere uitgave mag vrijwillig worden toegepast. Voor bestaande bouw verwijst hoofdstuk 3 van het Bbl bovendien naar een veel oudere versie, NEN 1010:1962.

Meer hierover: Elektricien / elektrotechniek laten installeren · Installateur in Dordrecht

Wanneer moet er geïnspecteerd worden?

Bij een nieuwe of ingrijpend gewijzigde installatie: vóór ingebruikname. Dat is de opleveringsinspectie, met een visuele inspectie plus metingen van aarding, isolatieweerstand, kortsluitstroom en de werking van de aardlekbeveiliging, vastgelegd in een inspectierapport. Dit hoort standaard bij oplevering van een nieuwe groepenkast, een uitbreiding met een laadpaalgroep of een pv-installatie.

Voor een bestaande woninginstallatie is er geen wettelijke periodieke keurplicht. Een inspectie bij aankoop van een woning of vóór een verbouwing is verstandig maar vrijwillig.

Voor bedrijven ligt het anders, en dan loopt de verplichting niet via NEN 1010 maar via de Arbowet. Artikel 7.4a van het Arbeidsomstandighedenbesluit eist keuring na installatie en vóór eerste ingebruikneming, opnieuw na elke montage op een nieuwe locatie, en daarna zo dikwijls als dit ter waarborging van de goede staat noodzakelijk is. Het schriftelijke bewijs moet op de werkplek aanwezig zijn. Artikel 3.4 eist daarnaast dat er van elke installatie actuele schema’s beschikbaar zijn.

Wat wordt er gemeten bij een inspectie?

Een volwaardige inspectie is meer dan kijken. De onderdelen die er in de praktijk toe doen: visuele beoordeling van de verdeelinrichting, de bekabeling en de beveiligingen; controle of de aanwezige schema’s kloppen met de werkelijkheid; meting van de aardverspreidingsweerstand; meting van de isolatieweerstand per groep; bepaling van de kortsluitstroom en de netimpedantie om te controleren of beveiligingen tijdig aanspreken; en een functionele test van elke aardlekschakelaar. Bij grotere installaties komt daar een thermografische opname bij om overgangsweerstanden en overbelaste klemmen op te sporen.

U ontvangt een rapport met de meetwaarden, de geconstateerde afwijkingen en een advies. Dat rapport is bij een bedrijf precies wat u bij een controle moet kunnen laten zien.

Hoe zit het met aardlekschakelaars?

NEN 1010 vereist aanvullende beveiliging met een aardlekschakelaar van maximaal 30 mA voor wandcontactdozen tot en met 32 ampère voor algemeen gebruik door leken, en voor verplaatsbaar materieel tot 32 ampère dat buiten wordt gebruikt. In de uitgave van 2020 is die grens verhoogd van 20 naar 32 ampère.

Over het aantal groepen achter één aardlekschakelaar bestaat een hardnekkig misverstand. De vuistregel van maximaal vier eindgroepen komt voort uit de praktijk: opgetelde lekstromen van meerdere groepen kunnen ongewenst uitschakelen veroorzaken. Wij passen die verdeling als goede praktijk toe, en zorgen dat er in een woning met meerdere groepen minstens twee aardlekschakelaars zijn, zodat één fout niet uw hele huis spanningsloos maakt. Belangrijker dan het getal is dat resultaat.

Wat kunt u hier nog meer over lezen?

• Checklist: is jouw woning klaar voor warmtepomp en thuisbatterij?